US bishops’ leader rebukes Trump after he threatens Iran’s ‘whole civilization will die tonight’
Apr 7, 2026 US/World
Nguyên bản tiếng Anh đăng trong báo điện tử NW Catholic của TGP Seattle. Sau đây là phần trích dịch.
WASHINGTON — Tổng thống Trump đã đe dọa “toàn thể một nền văn minh sẽ tiêu vong đêm nay” nếu Iran không đạt được thỏa thuận cho tới 8 giờ tối, giờ đông bộ ngày 7 tháng 4, lời tuyên bố này đã dẫn tới một lời chê trách gay gắt của vị lãnh đạo các giám mục Hoa Kỳ, ngài viện dẫn những lời kêu gọi hòa bình mới đây của Đức Giáo Hoàng Leo XIV khi ngài kêu gọi ông tổng thống “hãy lùi lại trước vực thẳm”.
Trong một bài dăng cùng ngày trên mạng thông tin xã hội Truth Social, ông Trump nói “cả một nền văn minh sẽ tiêu vong đêm nay, không bao giờ có thể lấy lại được nữa. Tôi không muốn nó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra.”
“Tuy nhiên, giờ đây chúng ta có sự thay đổi chế độ đầy đủ và hoàn toàn, trong đó những đầu óc khác thường, thông minh hơn, ít cực đoan hơn sẽ thắng thế và có thể một cái gì mang tích cách mạng hơn, tốt đẹp hơn có thể xảy ra. BIẾT ĐÂU?” ông Trump nói vậy và tiếp “chúng ta sẽ tìm ra đêm nay, một trong những giờ phút quan trọng nhất trong lịch sử dài và phức tạp của thế giới. 47 năm bóc lột, tham nhũng và chết chóc sau cùng sẽ chấm dứt. Xin Chúc lành cho nhân dân Iran!”
Ông Trump cũng có những ý kiến tương tự trong một bài loan tin vắn tắt ngày 6 tháng 4 tại Nhà Trắng, nói với các nhà báo, “Toàn thể đất nước ấy có thể bị loại bỏ trong một đêm, và đêm đó có thể là đêm ngày mai.”
Trong lời tuyên bố của ngài Tổng Giám Mục Paul S. Coakley của Oklahoma City, chủ tịch hội đồng giám mục Công Giáo Hoa Kỳ nói, “Sự đe dọa tiêu hủy cả một nền văn minh và cố ý nhắm vào các hạ tầng cơ sở dân sự không thể nào biện minh về mặt luân lý. Có những cách khác để giải quyết xung đột giữa các dân tộc.”
Ngài nêu lời kêu gọi hòa bình của Đức Giáo Hoàng Leo XIV trong tuần thánh và Lễ Phục Sinh và nói. “Tôi kêu gọi TT Donald Trump hãy lùi lại trước khi sa xuống vực thẳm của chiến tranh và thương thảo một dàn xếp công bằng vì hòa bình trước khi thêm nhiều mạng sống nữa bị mất đi.”
Hoa Kỳ và Israel đã khơi mào cuộc hành quân chống lại Iran vào ngày 28 tháng 2, giết chết Ayatolla Ali Khamenei và nhiều quan chức chính trị và quân sự chủ chốt khác trong buổi đầu cuộc chiến tranh.
Trump lý luận rằng chế độ ấy đưa ra những lời đe dọa nghiêm trọng về vũ khí hạt nhân và chỉ danh “con ma tống tiền hạt nhân” trong một bài diễn văn tại Nhà Trắng ngày 1 tháng 4 về cuộc xung đột này.
Để đáp trả những cuộc tấn công, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz, một lộ trình chủ chốt chuyên chở dầu bằng cách tấn công những con tàu ở đó. Việc đóng cửa eo biển đã khiến cho giá năng lượng tăng cao đáng kể.
Những cuộc thăm dò ý kiến trong suốt tháng đầu tiên của cuộc xung đột – được đặt tên Cuộc Hành Quân Cuồng Nộ - cho thấy hầu hết những người trưởng thành ở Mỹ chống lại cuộc hành quân này, vì giá năng lượng tăng cao là một trong những yếu tố khiến người ta chống đối.
Phát biểu ngày 7 tháng 4 tại Hungary, Phó Tổng Thống JD Vance, một người Công Giáo, gợi ý nói rằng Iran đang can dự vào việc “khủng bố kinh tế” và nói, “Chúng tôi có nhiều khí cụ trong thùng đồ nghề mà chúng tôi chưa quyết định xử dụng.”
Nói về bài đăng của tổng thống, chủ tịch khối thiểu số ở Thượng Viện, Chuck Schumer, đảng Dân Chủ của New York viết trên mạng X rằng “ Đây là một con người cực kỳ bệnh hoạn.”
“Mỗi đảng viên Cộng Hòa nào từ chối hợp tác với chúng tôi trong khi bỏ phiếu chống lại cuộc chiến điên rồ tự chọn này phải nhận mọi hậu quả khi việc này đem đến bất cứ hỏa ngục nào,” ông nói.
Những đảng viên Dân Chủ đã cố gắng nhưng thất bại trong cả hai viện về việc thúc đẩy một nghị quyết về quyền chiến tranh, nhằm kiểm soát hành động quân sự của TT Trump tại Iran. Nghị quyết này (nếu được thông qua), sẽ biểu lộ sự bất thuận của Quốc Hội, nhưng nó bị đánh bại tại Thượng Viện ngày 4 tháng 3, và tại Hạ Viện ngày 5 tháng 3. Phần lớn cuộc bỏ phiếu đã diễn ra theo đường lối của mỗi đảng.
Trong một cuộc phỏng vấn thuộc chương trình Face the Nation (Đối Diện với Quốc Gia) được ghi âm ngày 2 tháng 4 và phát sóng ngày Lễ Phục Sinh, Tổng Giám Mục Timothy Broglio của Tổng Giáo Phận của các lực lượng quân sự của HK đã đặt câu hỏi về tính chính danh của cuộc chiến của Mỹ tại Iran, lập luận rằng cuộc chiến này dường như không thể biện minh theo giáo huấn Công Giáo về quyền bảo vệ chính đáng bằng các phương tiện quân sự, đôi khi được gọi là thuyết chiến tranh chính đáng.
Đức Tổng Giám Mục Broglio nói rằng theo thuyết chiến tranh chính đáng, ngài lo ngại rằng hành động quân sự của Mỹ tại Iran là “đền bù cho một mối đe dọa” trước khi mối đe dọa ấy thành hình.
Trong những nhận xét của ngài nhân dịp Lễ Phục Sinh, Giáo Hoàng Leo đã đưa ra một lời khiển trách chiến tranh sắc bén. Ngài nói, “Trong ánh sáng Phục Sinh, ta hãy để cho mình được hứng khởi bởi Chúa Kito!”
Ta hãy để cho trái tim được biến đổi bởi tình yêu bao la của ngài dành cho chúng ta. Những kẻ có vũ khí hãy bỏ chúng xuống. Với những kẻ có quyền phát động chiến tranh, hãy chọn hòa bình! Không phải thứ hòa bình được áp đặt bởi sức mạnh, nhưng thông qua thương thảo. Không phải bằng ý muốn thống trị kẻ khác, nhưng bằng ý muốn gặp gỡ họ!” ngài nói vậy ngày 5 tháng 4.
Vũ Vượng dịch